شهر نوشت ها

به جهت تسهیل در جابجایی جمعیت رو به افزونی تهران و همچنین هرچه درخشان تر شدن کارنامه ی شهردار جدید، بیش از پیش شاهد دگرگونی سیمای شهر هستیم. مدتی است که پیاده روی خیابان ولیعصر تبدیل به یک کارگاه عظیم ساختمانی شده است و در هرجای شهر که کارداشته باشی بالاخره زحمت کوه نوردی اجباری در پیاده روها نصیبت خواهد شد. علاوه بر "بهسازی پیاده راه های خیابان ولیعصر" برنامه های جدید دیگری همزمان در حال انجام است ازجمله "سنگ فرش کردن خیابان صف" و "سنگ فرش کردن کوچه مروی" و از طرف دیگر برنامه ریزی برای سامان دهی های ترافیکی که نتیجه اش گسترش محدوده ی طرح ترافیک، تقسیم خودروها به زوج و فرد، خصوصی سازی اتوبوسرانی و تخصیص مسیر ویژه ی اتوبوس در بزرگراه ها( نشان بارز شهرهای مدرن قرن بیستم) است.  

گسترش سریع بزرگراه ها بافت شهر را متاثر می کند. این شبکه ی پریشان کلان شهری، برخی محله ها را نا بود می کند و با شکافتن زمین های وسیع سازمان های دولتی و نظامی، مناطق جدیدی را پدید می آورد تا پیوندهای عنکبوتی خود را تکمیل کند. محصول این مناطق جدید، منظرگاه های جدیدی است که پیش از این، اقبال تماشاشان را نداشتیم. نمونه ی برجسته ی آن، پرتگاه مدرنی است در بزرگراه کوچکی که با شکافتن سازمان انرژی اتمی و جدا کردن موسسه ژئوفیزیک از آن، ارتفاعات امیرآباد را به یوسف آباد وصل می کند.

این شبکه ی نافذ بزرگراهی، فقط مظاهر جدید شهری را آشکار نمی کند بلکه گاهی تاریخ شهر را یادآوری می کند: بزرگراه جدیدی در ضلع شرقی میدان سپاه فعلی پادگانی را شکافته است. از پس دیوار جدید پادگان ( که هیچ نشانی از سلیقه و هماهنگی در آن دیده نمی شود) قصر زیبای عشرت آباد به چشم می خورد که" در سال 1291 ه.ق. ساخته شده است. این کاخ و باغ در شمال شرقی حصار شهر تهران و در کنار راه تهران به شمیران در حد فاصل باغ نگارستان و قصر قاجار قرار داشت. همزمان با بنای قصر، باغ آن نیز ایجاد گردیده که در مراسم درخت کاری آن ناصرالدین شاه شخصا به غرس چند اصله درخت پرداخت و این باغ به زودی به یکی از بهترین باغ های تهران تبدیل شد. قصر شامل یک بنای چهار طبقه است که نمای خارجی آن با کاشی و تالارهای آن با آینه کاری آراسته گردیده است. علاوه بر این بنا که به کلاه فرنگی مشهور بوده است، تعدادی کوشک های کوچک گرداگرد استخر بنا گردیده بود که به صورت حرمخانه ی شاهی از آن ها استفاده می شد."۱ و حالا احتمالاً به عنوان انبار سیب زمینی استفاده می شود!

 

 -۱ تهران در تصویر- جلد دوم -  یحیی ذکا و محمد سمسار – سروش - 1376 - تهران

* منبع عکسهای مربوط به کاخ عشرت آباد: http://picturehistory.blogfa.com